Yumeko.nl maakt gebruikt vancookies.OK
De geschiedenis van de pyjama

Warm bont

Neanderthaler pyjama?

Wat hebben mensen aan in bed? Een pyjama? Hoe was dat vroeger? Hoeveel mensen slapen naakt? Kortom, wat is de geschiedenis van de pyjama?
Tegenwoordig draagt ongeveer 2/3 van alle mensen iets anders dan alleen een glimlach in bed. Ongeveer 15% van de mensen zegt regelmatig naakt te slapen. De rest gaat in ondergoed naar bed. Is dat altijd zo geweest? 

Het idee van slaapkleding is al heel oud – waarschijnlijk zo oud als de holenmens toen de Neanderthaler vrouw de hoodie van mammoetbont inpikte als haar man ’s morgens op pad ging om te jagen. Maar het zijn de oude Romeinen die de pioniers waren van de eerste onofficiële slaapkleding. Daarna is alles zachter , kleiner en beter geworden.

De slapers van Rome

Overdag en 's nachts

De Romeinse tuniek

De meest gedragen basic in het oude Rome, zo ongeveer van 753 v.C. tot 1453 n.C., was de tuniek. Die werd gedragen door vrouw en man, rijk en arm, slaaf en vrije man. Het was het witte T-shirt van zijn tijd, maar dan wat langer: knielang voor mannen en enkellang voor vrouwen.

De Romeinen sliepen in wat ze overdag droegen en ze hadden dus waarschijnlijk veel last van huiduitslag door het te lange contact met het zweet van overdag.

De tunieken waren vaak gemaakt van Egyptisch linnen en koel genoeg voor de Romeinse zomers. In de koudere perioden droegen de mensen 2 of 3 tunieken om warm te blijven.

Direct uit Zuid Azië

Pyjama India 1870

Pyjama India 1870

Het woord pyjama heeft een Perzische oorsprong (pay-jameh), dat werd overgenomen in het Engels vanuit het Hindustani (pajama), de voorloper van het moderne Hindu en Urdu.

Het betekende letterlijk 'been bekleding' en verwees naar losse broeken die met een lint los rond de heupen werden gedragen.

De invloed van de Britten

Pyjama uit Victoriaanse tijd

Pyjama uit Victoriaanse tijd

Net als Harry Potter en de bolhoed zijn onze pyjama’s beroemd geworden door de Britten. In de 17e eeuw werd de pyjama geïntroduceerd vanuit India als “lounging attire”.

In de Victoriaanse tijd (1837 – 1900) werden pyjama’s gebruikelijk, maar alleen voor mannen.

Interessant weetje: in de tijd dat mensen ter dood werden veroordeeld door ophanging werd de slaapmuts van de veroordeelde vaak gebruikt om zijn gezicht te verbergen nadat er was gebeden.

Het bedekken van de Britten

Alles verhullend. Maar comfortabel?

Victoriaans slapen

Aan het einde van de 19e eeuw werd er nachtkleding gemaakt voor vrouwen waarmee bewust hun vrouwelijkheid werd verborgen.

Ook de nachthemden van mannen werden enkellang of zelfs tot op de vloer en ze werden gemaakt van allerlei verschillende materialen zoals linnen, katoen, zijde en flanel.

Vanaf 1850 wordt er kant gebruikt in de nachtjaponnen van vrouwen. Sommigen vonden deze toevoeging schandalig. Zeker toen het decolleté dieper werd en er versieringen werden toegevoegd, zoals pof mouwtjes, werden de critici nog kritischer.

Ook de mannen pyjama werd voorzien van knopen, eerst rond de nek toen ook aan de voorzijde, waardoor verlangende stellen die elkaar lang niet hadden gezien door de Burgeroorlog voldoende spannende obstakels hadden op weg naar vleselijke gelukzaligheid.

De geboorte van de moderne pyjama

De eerste masse geproduceerde pyjama

Dr. Dentons

Zo rond 1860 wordt de vrouwelijke versie van de moderne pyjama geïntroduceerd: een combinatie van een nachtjapon met een broek. In de jaren daarna komt de pyjama uit één stuk, wat we nu een onesie noemen. In het Engels wordt deze pyjama de footie pajama genoemd.

Het bedrijf Doctor Denton Sleeping Mills, opgericht in 1865 in Michigan, werd wereldberoemd door de massaproductie van deze pyjama. Een medewerker, Whitley Denton, bedacht het oorspronkelijke design. Het woord Doctor werd toegevoegd als marketing-truc. De pyjama en het merk werden zo beroemd dat de meeste Amerikanen spraken over een Dr. Dentons als ze het over een pyjama hadden. Whitley Denton had zelf gedacht aan een achterwerkflap voor nachtelijk wc-gebruik.

Pyjama’s gaan hogerop

Klassiek flanel

Mannen in pyjama door Norman Rockwell

In de 20’er jaren van de vorige eeuw begonnen mannen hun traditionele nachthemden te vervangen door pyjama’s zoals we die nu kennen. De uniformen van de eerste wereldoorlog lieten hun sporen na in het ontwerp: er kwamen standaard knopen en kragen op voor een voornamere uitstraling. De pyjama’s werden gemaakt van zijde en (flanel)katoen en telkens vaker met de klassieke streep zoals we die ook nog kennen.

De in Amerika zeer beroemde schilder Norman Rockwell beeldde regelmatig mannen af die ’s avonds relaxed thuis rondhangen in hun pyjama’s met een mooie kamerjas eroverheen voor extra style.

In dezelfde tijd introduceerde Coco Chanel strakker gesneden pyjama’s voor vrouwen ter vervanging van het nachthemd. Als materiaal werd katoen en zijde gebruikt van hoge kwaliteit en met een hoge threadcount. De Chanel pyjama’s werden al snel favoriet bij de high society.

De Babydoll doet het

Sexy of seksistisch?

De babydoll in Madmen

Na de tweede wereldoorlog droegen de mannen nog steeds hun flanellen en zijden pyjama’s en kwam de verandering bij de vrouwen vandaan. Zij droegen de babydoll, een mouwloos topje met ruches dat over een broekje met ruches valt.

Vanaf de jaren 60 was dit, zeker in de VS, de pyjama voor vrouwen. Een voorbeeld is Trudy Campbell in Mad Men.

Pyjama’s worden politiek

Hmmm.

pyjama in de 70s

In de jaren 70 werden pyjama’s een politiek statement toen veel studenten en andere aanhangers van links gingen slapen in nachtkleding gebaseerd op voorbeelden uit India en China en andere landen.

Bij mannen bleef de pyjama favoriet terwijl vrouwen meer kozen voor een uniseks look.

De pyjama vandaag

Zzzacht en eco

Eco slapen in comfy jersey

Tegenwoordig kan een pyjama zo ongeveer alles zijn: van een simpel T-shirt tot gestreepte zijden hemden, van klassieke pyjama’s tot hippe grootvaders nachthemden.

De grens tussen nacht en dag vervaagt en soms lijkt het alsof mensen de supermarkt in gaan voor een pak melk in nachtkleding.

Snuggies?

De Snuggie

De Snuggie

De Snuggie hiernaast blijft – voorlopig? – gelukkig beperkt tot de VS.

Wij zijn op werkdagen van 9.00 tot 17.30 telefonisch bereikbaar.